Dziedzictwo niematerialne
Strój męski
Opublikowano
Męski strój biskupiański łączy amarantową jakę, czarną westkę, bryczesy, wysokie buty i elementy zależne od wieku oraz okazji.
Posłuchaj
Ładowanie audio… Jeśli internet jest słabszy, poczekaj chwilę albo pobierz przewodnik offline.
Nie udało się załadować audio. Sprawdź zasięg albo spróbuj pobrać przewodnik offline.
Opowieść
Sylwetka gospodarza i kawalera
Męski strój biskupiański łączy amarantową jakę, czarną westkę, białą koszulę, bryczesy i wysokie skórzane buty. W tej sylwetce liczy się nie tylko kolor, lecz także to, kto i na jaką okazję ją zakładał.
Detale, które zmieniają znaczenie
Zielona jedwabnica pod szyją należała do starszych i zamożniejszych gospodarzy, a świtek do pana młodego oraz kawalerów. Kapelusz mógł być ozdobiony wstążką i rozmarynem. Te detale nie są dodatkami bez znaczenia: pozwalają czytać strój w związku z wiekiem, rolą i obrzędem.
Wołoszka nie do tańca
Wołoszka była długą czarną sukmaną z fałdowanym tyłem. Należała do uroczystej sylwetki gospodarza, pana młodego i wyjazdu do kościoła. Nie jest strojem do tańca, dlatego nie powinna być używana jako ogólny znak każdej biskupiańskiej zabawy.
Nie dekoracja, lecz kontekst
Strój był związany ze świętem, kościołem, weselem i życiem wspólnoty. Dzisiejsze prezentacje są często formą przekazu albo inscenizacji; nie należy automatycznie przedstawiać ich jako dawnej codzienności.
Przejdź do wpisu o wołoszce, jace i jedwabnicy oraz do opowieści o weselu. Tam elementy stroju można zobaczyć w ich właściwym kontekście.
Ciekawostka
Źródła nie pozwalają traktować liczb fałd jako uniwersalnej reguły; w aplikacji celowo ich nie podajemy.
Praktycznie
Nie dotykaj stroju ani jego elementów bez zgody właściciela. Aktualne praktyki wymagają potwierdzenia.
Powiązane miejsca
Źródła i opracowanie
Źródła:
- Jan z Domachowa Bzdęga, Biskupianie.
- Katalog wzorów haftów biskupiańskich, red. Stanisław Chmielowski, Leszno 1984.
- „Strój biskupiański — karta źródłowa”, dokumentacja researchu projektu.
·